या सगळ्याची सुरूवात झाली भारतीय सौर 1 चैत्र शके1939 म्हणजेच
ख्रिस्ती 22 मार्च 2017 ला. त्याच्या काही दिवसांपूर्वी, भारतीय सौर कालगणनेच्या वापराचा प्रचोदक शशांक दादाने ग्रूपवर आणि वैयक्तिक रित्या एक संदेश आग्रहपूर्वक झळकवला होता.
एक स्पर्धा, #21_days_challenge त्याने त्यात जाहीर केली होती. सौर नवीन वर्षाच्या सुरूवातीपासून तो महीना संपेपर्यंत अंतरातील सातत्य राखून एकवीस दिवस सातत्यपूर्ण सायकलिंग करायचे! मी पुण्याला जाऊन येऊन काम करत होतो. नववीची अभ्यासिकाही त्याच्या बरोबरीने चालू होती. त्यात सातत्याने सायकलिंग करणे अव्हानात्मक होते. स्वीकारले. बरोबरीला अभ्यास सांभाळून ते आव्हान स्वीकारणारे अर्णव आणि रोहनही आहेत असं समजलं. रचितनेही काही दिवस येण्याचा प्रयत्न केला खरा. पण नंतर त्याला इतर क्रीडा प्रकारांत अधिक रस वाढला असावा.
कधी सकाळी, कधी रात्री; पण, एकही दिवस चुकू न देता सायकलिंग करायचे. फेसबूकवर, व्हाॅट्स् अॅप् वर स्थिती सामायिक करायची! (स्टेटस पोस्ट करायचा). जमलं तर फोटो काढून टाकायचा. एकवीस दिवस कधी संपले समजलंही नाही. वैशाखाचा दाह वाढत होता. त्या बरोबर शरीरही अधिक तप्त होत होतं, सायकलिंग साठी!
निरा, कलिंगड हे तर मनोहारी विषय. खास तेवढ्यासाठी सायकलिंगला जायचं. पोटभर कलिंगड खाऊन घरी यायचं.जुनी सवय! म्हणजे जो आला नाही त्याला चिडवायला आपण मोकळे. रोज वीस किलोमीटरचं ध्येय ठरलेलं. अर्णवने #21_days_challenge पासून माझ्या बरोबरच सायकलिंग करायला सुरूवात केली. 21days संपल्यावरही आम्ही ठरवून सायकलिंगला जाऊ लागलो. आणि त्या दिवसांसाठी पुढील अंक तो देऊ लागला. रविवारी सकाळी डोंबिवली सायकल क्लब बरोबर केलेले सायकलिंग आम्ही आखलेले नसते म्हणून ते दिवस सोडून इतर सगळे दिवस मोजायचे असं काही तरी ठरवून त्याने पुढील दिवस मोजले.
वास्तविक, वेळेचे बंधन लक्षात घेता रोज एकच रस्ता, तीच ती इतर वाहनांबरोबर चालू असलेली मारामारी यांमुळे सकाळी उठायला कंटाळा केला जायचा. मी कंटाळा केला की त्याचा फोन आणि त्याने केला की माझा फोन यामुळे आपल्याला उठायला पर्याय नाही याची जाणीव झाली. उशीरा झोपलो तर सकाळी उठता येणार नाही. सायकलिंग मुकेल. या भितीने लवकर झोपायला हवं. हेही समजलं. सवयी अंगवळणी पडल्या, दोघांच्याही!
एकाच कामात तोच तो पणा आला की कामाचा कंटाळा येतो. तसा आला की एखाद्या रविवारी मोठा दौरा ठरवायचा. निवासाची व्यवस्था होणार असेल तर दोन दिवसात 200-300 कि.मी. जाता येईल असं अंतर डोक्यात ठेवायचं!
एके दिवशी नेरळला जायचे ठरवले. जाऊन येऊन एका दिवसात 80 कि.मी. सहज शक्य होतं. रोहन आणि मी नेरळला जाऊन दुपारच्या जेवणासाठी घरी पोहचलो. तिथे, हा वृत्तांत ऐकून अर्णवचा जळफळाट झाला.
कुलकर्णी काकांनी सगळ्यांना नेरळच्या बंगल्यावर कधीही याण्याचे ठरवण्यासाठी खुले निमंत्रण दिले होते. मुक्कामाला जायला घरून परवानगी मिळणे कठीण! अर्णवच्या बंगल्याच्या चाव्या मिळाल्या होत्या. घोडा सायकल सुस्थितीत होती. 10 वाजता नेरळला पोहचलो. बुर्जी पावाचा नाश्ता करून नदीवर डुंबायला जायचा बेत होता. मॅगी आणायला रोहन आणि रचित घोडा सायकलवरून घरा बाहेर पडले. रस्त्याला लागताच भरधाव वेगाने येणाऱ्या एका अल्पवयीन दुचाकी स्वाराने त्याच्या फटफटी वरचे नियंत्रण सोडून दिले आणि दुचाकी थेट घोडा सायकलवर आदळवली. माझ्या चार वर्षाच्या घोडा सायकलच्या मागच्या चाकाचा चेंदा मेंदा झाला होता. चाक त्याच्या कडून भरून घ्यायचे. पण नेरळमधील दुकान तर त्यासाठी उघडे हवे! नवीन चाक बसवून घ्यायला सूर्यास्त होऊन गेला. आम्ही नेरळ मध्येच मुक्काम करावे असं घरूनच सांगण्यात आले आणि नेरळ मध्ये अनियोजित मुक्काम ठोकला. परततांना नाशिकला जाण्याचा बेत आखला गेला.
एप्रिल-मे महीन्यातले रणरणते ऊन. यापूर्वी 30 एप्रिलला अलिबाग सायकलिंग मी आणि रचितने केले होते. एकदम "सुशेगात"! आता कसऱ्याचा घाट, बरोबर खान्देशातले रखरखीत ऊन! अर्णवला घरून परवानगी मिळाली नव्हती. उंबरमाळ-नाशिक-उंबरमाळ हा प्रवास सूर्याच्या तेजाने अतिआह्लाददायी ठरला!
याच दरम्यान अर्णवची सायकल चोरीला गेली. माझ्या सायकलींबाबत मी फार पझ़ेसीव्ह आहे. तो पझ़ेसीव्हपणा सायकलनिष्ठांसमोर वितळतो. तश्या अर्णवसाठी दोनीही सायकली खुल्या होत्या. नाशिकला जाऊन आल्यावर खंडाळ्याचा घाट खुणावत होता. आताही अर्णवला येणं शक्य नव्हतं.
एकार्थी चोरी झाली ते बरंच झालं असं अर्णवने नवीन सायकल घेतल्यावर उद्गारलं गेलं. भर पावसाळ्यात कसऱ्याचा घाट करून यायचे ठरवले. बुधवारी मोहीम आखून तयार होती. तोच गुरूवारी एका नवीन नंबर वरून फोन आला. "सायकल नवीन घेतली आहे. एका लाँग राईड साठी जायचंय. तुम्ही जाताय असं समजलं. मी पण येऊ का? शशांक वैद्यंकडून नंबर मिळाला." "स्वतःच्या जबाबदारीवर येत असाल तर स्वागत आहे." "येतो आहे. डीटेल्स् कळव." हाच तो योगेश! इगतपुरी राईड अगदी सहच पूर्ण झाली. वरुणराजाची कृपादृष्टी होती. तो घाटच होता का? असाही शेवटी प्रश्न पडला. उन्हाळ्यात तोच घाट चढतांना आलेला शीण आणि पावसाळ्यात न संपणारी तरतरी यांमुळे आमच्याच क्षमतांवर ऋतूंचा होणारा परिणाम अनुभवता आला.
परीक्षांच्या गतिरोधकांवर आदळत अमचं सायकलिंग अविरत चालू होतं. दिवाळी संपतांना पंच्याहत्तर दिवसांचा पल्ला गाठला असावा. तोच दोघांच्याही परीक्षांच्या कारणाने सायकलिंग पुढे स्वल्पविराम लागला. तरी अधून मधून न करमल्याने सायकलिंगला पर्याय उरत नव्हता. त्या अधून मधून होणाऱ्या सायकलिंग मुळे नव्वदी गाठली आहे हे लक्षात आल्यावर शंभरी गाठायची उत्सुकता स्वस्थ बसू देई ना! तीही ख्रिस्ती वर्ष संपण्या आधीच गाठावी असं ठरवलं.
अर्णवने घरी काहीतरी गोंधळ घातला आणि त्याचं सायकलिंग पूर्णपणे बंद होण्याची वेळ आली. सायकलस्वारांचं पालकांच्या चिंतेमुळे आणि प्रेमामुळे घरच्यांशी न पटणं म्हणजे घरोघरी मातीच्या चुली असल्यासारखं आहे. पहिल्या सायकल मित्र संमेलन डोंबिवलीत 28 जानेवारीला होणार असल्याचं ठरलं. त्याची निमंत्रणे प्रत्यक्ष द्यायला हवीत म्हणून पुण्याला जायला हवं असं ठरलं. तेव्हा अर्णवने येण्याची तयारी दाखवली होती. नंतर जाण्याचा दिवसही ठरला तेव्हा त्याचं सायकलिंगसाठी येणंही कठीण होतं. पाच वाजता निघायचं होतं. अर्णवचा पावणे पाच वाजताच फोन. आणि पाच वाजता तो माझ्या सोसायटीत हजर! म्हटलं आता याला पनवेल पर्यंत तरी घेऊन जाऊ. पण तो घरी काहीच न सांगता आलेला. सायकलिंग कायमचं बंद होण्यापेक्षा आलाय ते काय कमी आहे, असं म्हणंत त्याला शिळफाट्याला निरोप दिला आणि पुणे दौरा फत्ते केला. नऊ महिन्यातील रविवारच्या DCC राईड्स वगळता 100 दिवस अर्णव आणि मी एकत्र सायकलिंग केले. कधी अंबरनाथ, कधी बदलापूर, कधी दुर्गाडी, कधी टिटवाळा, कधी गोवेली, कधी नेरळ तर नियमीत पणे ऊंबर्ली, 90फुटी रस्ता, तर चहा वाला ओळखीचा होईस्तोवर नेवाळी फाटा आणि शीळ फाटा.
मी सायकलिंग स्वतःसाठी करत असल्याने रेकाॅर्ड वगैरे ठावायच्या भानगडीत पडत नाही. पण अर्णवने ठेवलेल्या या 100 दिवसाच्या रेकाॅर्डमुळे नऊ महीन्यात कमीत कमी 2200 कि.मी. सायकल चालवल्याचा रेकाॅर्ड मेंटेन्ड राहीला.
स्वतःला स्वतःच प्रोत्साहन द्यावं म्हणून आजच्या निमित्ताने सायकलींसाठी भेटवस्तू आणल्या. हे भारतीय सौर वर्ष संपेपर्यंत हा आकडा असाच वाढत जाओ हीच ब्रह्माचरणी प्रार्थना...
-सम्प्रिः।
ख्रिस्ती 22 मार्च 2017 ला. त्याच्या काही दिवसांपूर्वी, भारतीय सौर कालगणनेच्या वापराचा प्रचोदक शशांक दादाने ग्रूपवर आणि वैयक्तिक रित्या एक संदेश आग्रहपूर्वक झळकवला होता.
एक स्पर्धा, #21_days_challenge त्याने त्यात जाहीर केली होती. सौर नवीन वर्षाच्या सुरूवातीपासून तो महीना संपेपर्यंत अंतरातील सातत्य राखून एकवीस दिवस सातत्यपूर्ण सायकलिंग करायचे! मी पुण्याला जाऊन येऊन काम करत होतो. नववीची अभ्यासिकाही त्याच्या बरोबरीने चालू होती. त्यात सातत्याने सायकलिंग करणे अव्हानात्मक होते. स्वीकारले. बरोबरीला अभ्यास सांभाळून ते आव्हान स्वीकारणारे अर्णव आणि रोहनही आहेत असं समजलं. रचितनेही काही दिवस येण्याचा प्रयत्न केला खरा. पण नंतर त्याला इतर क्रीडा प्रकारांत अधिक रस वाढला असावा.
कधी सकाळी, कधी रात्री; पण, एकही दिवस चुकू न देता सायकलिंग करायचे. फेसबूकवर, व्हाॅट्स् अॅप् वर स्थिती सामायिक करायची! (स्टेटस पोस्ट करायचा). जमलं तर फोटो काढून टाकायचा. एकवीस दिवस कधी संपले समजलंही नाही. वैशाखाचा दाह वाढत होता. त्या बरोबर शरीरही अधिक तप्त होत होतं, सायकलिंग साठी!
निरा, कलिंगड हे तर मनोहारी विषय. खास तेवढ्यासाठी सायकलिंगला जायचं. पोटभर कलिंगड खाऊन घरी यायचं.जुनी सवय! म्हणजे जो आला नाही त्याला चिडवायला आपण मोकळे. रोज वीस किलोमीटरचं ध्येय ठरलेलं. अर्णवने #21_days_challenge पासून माझ्या बरोबरच सायकलिंग करायला सुरूवात केली. 21days संपल्यावरही आम्ही ठरवून सायकलिंगला जाऊ लागलो. आणि त्या दिवसांसाठी पुढील अंक तो देऊ लागला. रविवारी सकाळी डोंबिवली सायकल क्लब बरोबर केलेले सायकलिंग आम्ही आखलेले नसते म्हणून ते दिवस सोडून इतर सगळे दिवस मोजायचे असं काही तरी ठरवून त्याने पुढील दिवस मोजले.
वास्तविक, वेळेचे बंधन लक्षात घेता रोज एकच रस्ता, तीच ती इतर वाहनांबरोबर चालू असलेली मारामारी यांमुळे सकाळी उठायला कंटाळा केला जायचा. मी कंटाळा केला की त्याचा फोन आणि त्याने केला की माझा फोन यामुळे आपल्याला उठायला पर्याय नाही याची जाणीव झाली. उशीरा झोपलो तर सकाळी उठता येणार नाही. सायकलिंग मुकेल. या भितीने लवकर झोपायला हवं. हेही समजलं. सवयी अंगवळणी पडल्या, दोघांच्याही!
एकाच कामात तोच तो पणा आला की कामाचा कंटाळा येतो. तसा आला की एखाद्या रविवारी मोठा दौरा ठरवायचा. निवासाची व्यवस्था होणार असेल तर दोन दिवसात 200-300 कि.मी. जाता येईल असं अंतर डोक्यात ठेवायचं!
एके दिवशी नेरळला जायचे ठरवले. जाऊन येऊन एका दिवसात 80 कि.मी. सहज शक्य होतं. रोहन आणि मी नेरळला जाऊन दुपारच्या जेवणासाठी घरी पोहचलो. तिथे, हा वृत्तांत ऐकून अर्णवचा जळफळाट झाला.
कुलकर्णी काकांनी सगळ्यांना नेरळच्या बंगल्यावर कधीही याण्याचे ठरवण्यासाठी खुले निमंत्रण दिले होते. मुक्कामाला जायला घरून परवानगी मिळणे कठीण! अर्णवच्या बंगल्याच्या चाव्या मिळाल्या होत्या. घोडा सायकल सुस्थितीत होती. 10 वाजता नेरळला पोहचलो. बुर्जी पावाचा नाश्ता करून नदीवर डुंबायला जायचा बेत होता. मॅगी आणायला रोहन आणि रचित घोडा सायकलवरून घरा बाहेर पडले. रस्त्याला लागताच भरधाव वेगाने येणाऱ्या एका अल्पवयीन दुचाकी स्वाराने त्याच्या फटफटी वरचे नियंत्रण सोडून दिले आणि दुचाकी थेट घोडा सायकलवर आदळवली. माझ्या चार वर्षाच्या घोडा सायकलच्या मागच्या चाकाचा चेंदा मेंदा झाला होता. चाक त्याच्या कडून भरून घ्यायचे. पण नेरळमधील दुकान तर त्यासाठी उघडे हवे! नवीन चाक बसवून घ्यायला सूर्यास्त होऊन गेला. आम्ही नेरळ मध्येच मुक्काम करावे असं घरूनच सांगण्यात आले आणि नेरळ मध्ये अनियोजित मुक्काम ठोकला. परततांना नाशिकला जाण्याचा बेत आखला गेला.
एप्रिल-मे महीन्यातले रणरणते ऊन. यापूर्वी 30 एप्रिलला अलिबाग सायकलिंग मी आणि रचितने केले होते. एकदम "सुशेगात"! आता कसऱ्याचा घाट, बरोबर खान्देशातले रखरखीत ऊन! अर्णवला घरून परवानगी मिळाली नव्हती. उंबरमाळ-नाशिक-उंबरमाळ हा प्रवास सूर्याच्या तेजाने अतिआह्लाददायी ठरला!
याच दरम्यान अर्णवची सायकल चोरीला गेली. माझ्या सायकलींबाबत मी फार पझ़ेसीव्ह आहे. तो पझ़ेसीव्हपणा सायकलनिष्ठांसमोर वितळतो. तश्या अर्णवसाठी दोनीही सायकली खुल्या होत्या. नाशिकला जाऊन आल्यावर खंडाळ्याचा घाट खुणावत होता. आताही अर्णवला येणं शक्य नव्हतं.
एकार्थी चोरी झाली ते बरंच झालं असं अर्णवने नवीन सायकल घेतल्यावर उद्गारलं गेलं. भर पावसाळ्यात कसऱ्याचा घाट करून यायचे ठरवले. बुधवारी मोहीम आखून तयार होती. तोच गुरूवारी एका नवीन नंबर वरून फोन आला. "सायकल नवीन घेतली आहे. एका लाँग राईड साठी जायचंय. तुम्ही जाताय असं समजलं. मी पण येऊ का? शशांक वैद्यंकडून नंबर मिळाला." "स्वतःच्या जबाबदारीवर येत असाल तर स्वागत आहे." "येतो आहे. डीटेल्स् कळव." हाच तो योगेश! इगतपुरी राईड अगदी सहच पूर्ण झाली. वरुणराजाची कृपादृष्टी होती. तो घाटच होता का? असाही शेवटी प्रश्न पडला. उन्हाळ्यात तोच घाट चढतांना आलेला शीण आणि पावसाळ्यात न संपणारी तरतरी यांमुळे आमच्याच क्षमतांवर ऋतूंचा होणारा परिणाम अनुभवता आला.
परीक्षांच्या गतिरोधकांवर आदळत अमचं सायकलिंग अविरत चालू होतं. दिवाळी संपतांना पंच्याहत्तर दिवसांचा पल्ला गाठला असावा. तोच दोघांच्याही परीक्षांच्या कारणाने सायकलिंग पुढे स्वल्पविराम लागला. तरी अधून मधून न करमल्याने सायकलिंगला पर्याय उरत नव्हता. त्या अधून मधून होणाऱ्या सायकलिंग मुळे नव्वदी गाठली आहे हे लक्षात आल्यावर शंभरी गाठायची उत्सुकता स्वस्थ बसू देई ना! तीही ख्रिस्ती वर्ष संपण्या आधीच गाठावी असं ठरवलं.
अर्णवने घरी काहीतरी गोंधळ घातला आणि त्याचं सायकलिंग पूर्णपणे बंद होण्याची वेळ आली. सायकलस्वारांचं पालकांच्या चिंतेमुळे आणि प्रेमामुळे घरच्यांशी न पटणं म्हणजे घरोघरी मातीच्या चुली असल्यासारखं आहे. पहिल्या सायकल मित्र संमेलन डोंबिवलीत 28 जानेवारीला होणार असल्याचं ठरलं. त्याची निमंत्रणे प्रत्यक्ष द्यायला हवीत म्हणून पुण्याला जायला हवं असं ठरलं. तेव्हा अर्णवने येण्याची तयारी दाखवली होती. नंतर जाण्याचा दिवसही ठरला तेव्हा त्याचं सायकलिंगसाठी येणंही कठीण होतं. पाच वाजता निघायचं होतं. अर्णवचा पावणे पाच वाजताच फोन. आणि पाच वाजता तो माझ्या सोसायटीत हजर! म्हटलं आता याला पनवेल पर्यंत तरी घेऊन जाऊ. पण तो घरी काहीच न सांगता आलेला. सायकलिंग कायमचं बंद होण्यापेक्षा आलाय ते काय कमी आहे, असं म्हणंत त्याला शिळफाट्याला निरोप दिला आणि पुणे दौरा फत्ते केला. नऊ महिन्यातील रविवारच्या DCC राईड्स वगळता 100 दिवस अर्णव आणि मी एकत्र सायकलिंग केले. कधी अंबरनाथ, कधी बदलापूर, कधी दुर्गाडी, कधी टिटवाळा, कधी गोवेली, कधी नेरळ तर नियमीत पणे ऊंबर्ली, 90फुटी रस्ता, तर चहा वाला ओळखीचा होईस्तोवर नेवाळी फाटा आणि शीळ फाटा.
मी सायकलिंग स्वतःसाठी करत असल्याने रेकाॅर्ड वगैरे ठावायच्या भानगडीत पडत नाही. पण अर्णवने ठेवलेल्या या 100 दिवसाच्या रेकाॅर्डमुळे नऊ महीन्यात कमीत कमी 2200 कि.मी. सायकल चालवल्याचा रेकाॅर्ड मेंटेन्ड राहीला.
स्वतःला स्वतःच प्रोत्साहन द्यावं म्हणून आजच्या निमित्ताने सायकलींसाठी भेटवस्तू आणल्या. हे भारतीय सौर वर्ष संपेपर्यंत हा आकडा असाच वाढत जाओ हीच ब्रह्माचरणी प्रार्थना...
-सम्प्रिः।
